Yabancılar için idari dava: süreler, mahkeme ve yürütmeyi durdurma

Yabancılar için idari dava açma süreleri

• İdare mahkemesi: kararın yazılı tebliğinden itibaren 60 gün (2577 s. Kanun md. 7)
• Vergi mahkemesi: 30 gün
• Sınır dışı etme kararı: 7 gün (6458 s. Kanun md. 53); ayrıntılar için sınır dışı kararına itiraz
• İstinaf: mahkeme kararının tebliğinden itibaren 30 gün (2577 s. Kanun md. 45)

Süreler hak düşürücüdür. Süre geçtikten sonra açılan dava, kararın hukuka aykırı olup olmadığı incelenmeden reddedilir.

İdare başvuruya cevap vermezse ne olur?

İdareye yapılan bir başvuru 30 gün içinde cevaplanmazsa, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre istek reddedilmiş sayılır. Dava açma süresi bu tarihten itibaren işlemeye başlar. Cevap beklerken süreyi kaçırmak, yabancıların en sık karşılaştığı sorunlardan biridir; bazı özel konularda farklı kurallar bulunduğundan tarihler baştan not edilmelidir.

Yabancıların sık açtığı idari davalar

• İkamet izninin reddi veya iptali; bkz. ikamet izni reddine itiraz
• Vatandaşlık başvurusunun reddi; bkz. yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı
• Giriş yasağı ve tahdit kodları; bkz. tahdit kodu kaldırma
• Çalışma izni başvurusunun reddi; bkz. yabancılar için çalışma izni
• Vergi tarhiyatı ve vergi cezaları

Yürütmenin durdurulması

Dava açmak tek başına kararın uygulanmasını durdurmaz. Mahkeme, işlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması telafisi güç veya imkânsız zararlar doğuracaksa yürütmenin durdurulmasına karar verebilir (2577 s. Kanun md. 27). Bu talep dava dilekçesiyle birlikte yapılır ve gerekçesi belgelerle desteklenmelidir: Türkiye'de yaşayan aile, okula giden çocuklar, mülkiyet, iş ilişkisi veya uzun süreli yasal ikamet gibi.

Sınır dışı etme kararlarında ayrı bir kural vardır: Dava açma süresi içinde ve dava sonuçlanana kadar, kanunda sayılan istisnalar dışında yabancı sınır dışı edilmez.

İdari davanın aşamaları

1. Karar ve dosyanın temini

   Tebliğ edilen karar ve mümkünse idari dosya örneği istenir; tebliğ tarihi kayda alınır.

2. Dava dilekçesi

   İşlemin hukuka aykırılık gerekçeleri ve yürütmeyi durdurma talebi hazırlanır, deliller eklenir.

3. İdarenin savunması

   Dilekçe davalı idareye tebliğ edilir; taraflar cevap ve ikinci dilekçeleri sunar.

4. Karar

   Mahkeme kural olarak dosya üzerinden karar verir; duruşma ancak belirli durumlarda yapılır.

İstinaf ve temyiz

İdare mahkemesi kararlarına karşı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir; kanunda sayılan hâllerde Danıştay'a temyiz yolu açıktır. Sınır dışı etme kararına karşı açılan davada idare mahkemesinin kararı kesindir.

Yurt dışından idari dava açmak

Giriş yasağı nedeniyle Türkiye'ye gelemeyen yabancılar da idari dava açabilir. Bunun için Türk konsolosluğunda veya bulunulan ülkede noterde düzenlenip apostil şerhi alınmış bir dava vekaletnamesi gerekir; ayrıntılar: yurt dışından vekaletname verme. Dava süreci UYAP üzerinden avukat aracılığıyla takip edilir.

Yabancılar için idari dava hakkında sık sorulan sorular

Resmî kaynaklar

• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
• Danıştay
• UYAP
• e-Devlet