Yabancı uyruklu velayet davası
Velayet dosyanızda neler önemli?
Talebinizi ve diğer ebeveynin yaşadığı yeri seçin. Hangi belge ve delillerin öne çıktığı listelenir.
Mahkeme çocuğun üstün yararına göre karar verir; hiç kimse belirli bir sonucu taahhüt edemez.
Yabancı uyruklu velayet davası: kriterler, kişisel ilişki, seyahat ve değişiklik
Yabancı uyruklu velayet davası, Türkiye'deki aile mahkemesinde görülür ve mahkeme çocuğun üstün yararına göre karar verir; ebeveynlerden birinin mali durumu tek başına belirleyici değildir. Mahkeme çoğu zaman sosyal çalışmacı veya psikolog raporu alır ve idrak çağındaki çocuğu dinler. Velayeti almayan ebeveyn için kişisel ilişki düzenlenir. Koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi istenebilir. Çocuğu diğer ebeveynin rızası veya mahkeme izni olmadan yurt dışına götürmek ciddi hukuki sonuçlar doğurur.
Yabancı uyruklu velayet davasında mahkeme neye bakar?
- Çocuğun üstün yararı: yaş, duygusal ihtiyaçlar, eğitim, sağlık ve yaşam çevresinin sürekliliği
- Çocuğun görüşü: idrak çağındaki çocuk, çoğu zaman pedagog veya psikolog eşliğinde dinlenir
- Sosyal inceleme raporu: mahkeme düzenli olarak sosyal çalışmacı veya psikolog raporu alır
- Diğer ebeveynle bağın korunması: ebeveynin çocuğun diğer ebeveynle ilişkisini destekleyip desteklemediği değerlendirilir
- Uyruk: ebeveynin yabancı olması tek başına aleyhe bir sebep değildir; önemli olan çocuğun yaşam düzenidir
Velayetin hangi ebeveyne verileceğine dair sabit bir kural yoktur. Çocuğun diğer ebeveynle görüşmesini engelleyen ebeveyn aleyhine değerlendirme yapılabilir. Uygulanacak hukuk MÖHUK md. 14 ve 17 ile belirlenir; çocukla ilgili kararlarda Türk mahkemeleri çocuğun üstün yararını her durumda gözetir.
Boşanmadan sonra ortak velayet
Türk Medeni Kanunu boşanmada velayetin kural olarak eşlerden birine verilmesini öngörür (TMK md. 182). Yargıtay uygulamasında ise ebeveynler anlaştığında ve çocuğun yararına olduğunda ortak velayete giderek daha sık izin verilmektedir. Yabancı mahkemenin verdiği ortak velayet kararları da tanıma yoluyla Türkiye'de hüküm doğurabilir. Anlaşmalı boşanmada protokolde velayet açıkça düzenlenmelidir.
Diğer ebeveynle kişisel ilişki
Velayeti almayan ebeveyn için hafta sonu, bayram, tatil ve gerekirse görüntülü görüşmeyi kapsayan bir plan belirlenir. Diğer ebeveyn Türkiye dışında yaşıyorsa mahkeme planı uzaklık ve yol masraflarına göre kurar; haftalık görüşme yerine uzun tatil dönemleri tercih edilebilir.
Velayet ve çocuğun yurt dışına çıkışı
Çocuğu diğer ebeveynin rızası veya mahkeme kararı olmadan yurt dışına götürmek velayetin değiştirilmesine ve başka hukuki tedbirlere yol açabilir. Türkiye, 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yönlerine Dair Lahey Sözleşmesi'ne taraftır; sözleşme 5717 sayılı Kanun ile uygulanır ve merkezi makam Adalet Bakanlığıdır. Haksız olarak götürülen çocuk için iade süreci başlatılabilir.
- Tatil seyahati: diğer ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi
- Kalıcı taşınma: anlaşma veya mahkeme izni
- Uyuşmazlık varsa: seyahatten önce mahkemeden karar istenmesi
Velayetin değiştirilmesi
Velayet kararı kesin ve değişmez değildir. Taşınma, görüşme ihlalleri veya çocuğun güvenliğini tehdit eden durumlar gibi koşullar değişirse aile mahkemesinden velayetin değiştirilmesi istenebilir (TMK md. 183). Belirleyici olan, değişikliğin delillerle ortaya konmasıdır.
Değişikliği belgeleyin
Mesajlar, okul ve sağlık kayıtları, tanıklar.
Aile mahkemesine başvuru
Genellikle çocuğun yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
Rapor ve dinleme
Sosyal inceleme raporu, çocuğun ve ebeveynlerin dinlenmesi.
Karar
Mahkeme velayeti, kişisel ilişkiyi ve iştirak nafakasını yeniden düzenleyebilir.
Velayet davasında gerekli belgeler
- Çocuğun doğum belgesi ve kimlik / pasaport belgeleri
- Çocuğun yerleşim yeri, okulu ve doktoruna ilişkin belgeler
- Ebeveynlerin gelir belgeleri ve çalışma saatleri
- Görüşme ve bakım düzenini gösteren kayıtlar
- Seyahat için: diğer ebeveynin noter onaylı muvafakati veya mahkeme kararı
- Yabancı belgeler: apostil şerhli ve yeminli Türkçe tercümeli
Yurt dışından takip edilen davalar için bkz. yurt dışından vekaletname verme.
Yabancı uyruklu velayet davası hakkında sorular
Çocuk mahkemede dinlenir mi?
Evet. İdrak çağındaki çocuk, çoğu zaman pedagog veya psikolog eşliğinde dinlenir.
Türkiye'de velayet genellikle kime verilir?
Sabit bir kural yoktur; mahkeme çocuğun üstün yararına ve sosyal inceleme raporuna göre karar verir.
Ortak velayet mümkün mü?
Yargıtay uygulamasında, özellikle ebeveynler anlaştığında ve çocuğun yararına olduğunda mümkündür.
Çocukla yurt dışına çıkabilir miyim?
Diğer ebeveynin noter onaylı muvafakati veya mahkeme kararıyla. İzin olmadan götürülen çocuk için Lahey Sözleşmesi kapsamında iade süreci başlatılabilir.
Velayet kararı değiştirilebilir mi?
Evet. Koşullar değişirse aile mahkemesinde velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili sayfalar
Bu rehber Türkiye'nin resmî mevzuatına dayanır ve en son tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru veya dava için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.
Skyland İstanbul, Huzur, Azerbaycan Cd. No:4 A Blok Kat:26 No: 580, 34773 Sarıyer/İstanbul
+90 532 276 80 85
Haftanın 7 günü, 24 saat