Tanıma ve tenfiz davası
Tanıma mı, tenfiz mi gerekiyor?
Kararın türünü ve verildiği ülkeyi seçin. İzlenecek yol ve gerekli belgeler listelenir.
Mahkeme davayı yeniden incelemez, yalnızca kanuni şartları denetler; sonuç taahhüt edilmez.
Tanıma ve tenfiz davası: yabancı mahkeme kararları Türkiye'de
Tanıma ve tenfiz davası, yabancı mahkeme kararının Türkiye'de hüküm doğurması için açılır. Kararın yalnızca kesin hüküm ve kesin delil etkisi isteniyorsa, örneğin boşanmanın nüfusa işlenmesi için, tanıma yeterlidir. Nafaka veya alacak gibi kararın icra edilmesi isteniyorsa tenfiz gerekir. Yabancı boşanma kararları bazı durumlarda nüfus müdürlüğü veya konsolosluk aracılığıyla idari yoldan da tescil edilebilir (5490 sayılı Kanun md. 27/A). Mahkeme yolundaki şartlar 5718 sayılı MÖHUK md. 50–59'da düzenlenir.
Tanıma ve tenfiz davası arasındaki fark
- Tanıma: karar kesin hüküm ve kesin delil olarak etki doğurur; boşanma, soybağı veya velayetin nüfus kaydına işlenmesinde tipiktir (MÖHUK md. 58).
- Tenfiz: karar Türkiye'de icra edilebilir hâle gelir; nafaka, para alacağı veya teslim gibi kararlar için gereklidir.
- Karşılıklılık: tenfizde aranır (md. 54/a), tanımada aranmaz.
Yabancı boşanma kararının nüfus müdürlüğünde tescili
5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 27/A'ya göre, kesinleşmiş ve kamu düzenine açıkça aykırı olmayan yabancı boşanma kararı, eşlerin birlikte başvurusuyla nüfus müdürlüğüne veya Türk konsolosluğuna tescil ettirilebilir. Eşlerden biri yabancıysa Türk vatandaşı eş tek başına başvurabilir. Bu yolla yalnızca boşanmanın kendisi işlenir; nafaka, velayet veya mal rejimi gibi fer'i hükümler bu kapsama girmez, onlar için mahkeme yolu gerekir.
MÖHUK'a göre tanıma ve tenfiz şartları
- Karar, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
- Konu Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemelidir.
- Karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
- Davalı usulüne uygun çağrılmış ve savunma hakkını kullanabilmiş olmalıdır.
- Yalnızca tenfizde: kararın verildiği ülkeyle fiilî veya hukuki karşılıklılık bulunmalıdır.
Türk mahkemesi davayı esastan yeniden incelemez (révision au fond yasağı); yalnızca bu şartları denetler.
Tanıma ve tenfiz davası nasıl ilerler?
Yolu belirleyin
Kararın türüne ve amaca göre idari tescil, tanıma davası veya tenfiz davası.
Belgeleri tamamlayın
Kesinleşme şerhi, tebligat belgesi, apostil ve tercüme.
Davayı açın
Kişi hâllerine ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir. Yetkili mahkeme davalının Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer, o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleridir (MÖHUK md. 51).
Karşı tarafa tebligat
Yurt dışına yapılan tebligat süreci uzatır.
Karar ve tescil / icra
Kesinleşen karar nüfusa işlenir veya icra dairesinde takip başlatılır.
Dava, yurt dışından verilen vekaletname ile Türkiye'ye gelmeden yürütülebilir.
Tanıma ve tenfiz davası için gerekli belgeler
- Yabancı mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği
- Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya belge
- Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığını gösteren belge
- Apostil şerhi veya Dışişleri ve konsolosluk onay zinciri
- Tüm belgelerin yeminli Türkçe tercümesi
- Davayı avukat yürütecekse vekaletname
Kesinleşme ve tebligat belgelerinin eksik olması, gecikme veya ret nedenlerinin başında gelir.
Tanıma ve tenfiz ile bağlantılı konular
- Yabancılarla boşanma davası: Türkiye'de verilen kararın yurt dışında tanınması da ayrıca planlanmalıdır.
- Nafaka davası: yabancı nafaka kararının icrası tenfize bağlıdır.
- Velayet davası: yabancı velayet kararları tanıma yoluyla hüküm doğurur.
Tanıma ve tenfiz davası hakkında sorular
Türk mahkemesi kararı yeniden inceler mi?
Hayır. Mahkeme yalnızca tanıma veya tenfizin kanuni şartlarını denetler.
Yurt dışında alınan boşanma kararı mahkemeye gitmeden işlenebilir mi?
5490 sayılı Kanun md. 27/A şartları varsa nüfus müdürlüğü veya Türk konsolosluğu aracılığıyla işlenebilir; aksi hâlde tanıma davası gerekir.
Türkiye'ye gelmem gerekir mi?
Hayır. Dava vekaletnameyle avukat aracılığıyla yürütülebilir.
Dava ne kadar sürer?
Karşı tarafa tebligat ve mahkemenin iş yüküne bağlıdır; idari tescil genellikle daha kısa sürer.
Yabancı nafaka kararı Türkiye'de icra edilir mi?
Tenfiz kararı alındıktan sonra icra edilebilir; tenfizde karşılıklılık şartı incelenir.
Bu rehber Türkiye'nin resmî mevzuatına dayanır ve en son tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru veya dava için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.
Skyland İstanbul, Huzur, Azerbaycan Cd. No:4 A Blok Kat:26 No: 580, 34773 Sarıyer/İstanbul
+90 532 276 80 85
Haftanın 7 günü, 24 saat