Ortaklık sözleşmesi inceleme
Ortaklık sözleşmesi inceleme: kontrol listeniz
Şirket türünü ve konumunuzu seçin. Öncelikle kontrol edilmesi gereken hükümler listelenir.
Liste geneldir; esas sözleşme ile ortaklık sözleşmesi birlikte okunmalıdır.
Ortaklık sözleşmesi inceleme: kontrol, kilitlenme, çıkış ve iş sözleşmeleri
Ortaklık sözleşmesi inceleme, pay sahipleri arasındaki sözleşmenin şirketin esas sözleşmesiyle birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde kontrol edilmesidir. Şirketi ve üçüncü kişileri yalnızca esas sözleşme bağlar; ortaklık sözleşmesi ise bir sözleşme olarak yalnızca imzalayanları bağlar. İyi bir sözleşme yönetim ve oy haklarını, veto haklarını, kilitlenmeyi, pay devirlerini, birlikte satmaya zorlama ve birlikte satma haklarını, rekabet yasağını ve çıkışı düzenler; fiilen uygulanabilmesi için de esas sözleşmeyle uyumlu hâle getirilir.
Ortaklık sözleşmesi inceleme: esas sözleşme ve ortaklık sözleşmesi
Esas sözleşme tescil edilir ve şirketi, organlarını ve üçüncü kişileri bağlar. Ortaklık sözleşmesi ise pay sahipleri arasında özel bir sözleşmedir; ihlali genellikle bir şirket kararının geçersizliğine değil, tazminata veya cezai şarta yol açar. Bu nedenle devir kısıtlamaları, önalım hakkı veya yönetim kurulu üyeliği gibi önemli haklar, kanunun izin verdiği ölçüde esas sözleşmeye de yansıtılmalıdır.
Yönetim, oy ve veto hakları
- Yönetim kurulunun (A.Ş.) veya müdürlerin (Ltd.) oluşumu ve bunları kimin atayacağı
- Oybirliği veya nitelikli çoğunluk gerektiren kararlar
- Azınlık pay sahiplerinin bilgi alma ve denetim hakları
- Kâr dağıtım politikası ve ileride yapılacak sermaye artırımları
50/50 şirketlerde kilitlenme
Pay sahiplerinin eşit paya sahip olduğu durumlarda bir kilitlenme mekanizması vazgeçilmezdir: üst yönetime taşıma, arabuluculuk ve son çare olarak bir al-sat hükmü (örneğin “Rus ruleti” veya “Texas shoot-out”) ya da şirketin satışı. Böyle bir hüküm yoksa geriye kalan tek yol mahkeme kararıyla fesih veya haklı sebeple ortaklıktan çıkma olabilir.
Pay devri, birlikte satmaya zorlama ve birlikte satma hakkı
- Ltd.: pay devri için imzaları noterce onaylanmış yazılı devir sözleşmesi, genel kurul onayı ve Ticaret Sicili'ne tescil gerekir.
- A.Ş.: esas sözleşme nama yazılı payları kısıtlamadıkça devir genellikle daha serbesttir.
- Önalım hakkı: diğer pay sahiplerinin öncelikle satın alma hakkı
- Birlikte satmaya zorlama (drag-along): çoğunluk, azınlığı aynı şartlarla satışa katılmaya zorlayabilir
- Birlikte satma (tag-along): azınlık, çoğunluğun satışına katılabilir
- Değerleme: pay satın alımları için kararlaştırılmış yöntem
Pay sahiplerinin ve çalışanların iş sözleşmeleri
Şirkette çalışan pay sahipleri ve kilit çalışanlar, 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi yazılı iş sözleşmelerine sahip olmalıdır. Tipik konular deneme süresi (en fazla iki ay, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir), kıdemine göre iki ila sekiz hafta arasında değişen bildirim süreleri, bir yıllık kıdemden sonra kıdem tazminatı ve yer, süre ve iş türü bakımından sınırlandırılması gereken rekabet yasağı hükümleridir. Yabancı çalışanların ayrıca çalışma iznine ihtiyacı vardır; bkz. şirket ortağı çalışma izni.
İnceleme nasıl yapılır?
Belgeler
Ortaklık sözleşmesi, esas sözleşme ve ticaret sicil kaydı toplanır.
Karşılaştırma
Ortaklık sözleşmesi ile esas sözleşme, uyum ve uygulanabilirlik bakımından kontrol edilir.
Rapor
Eksiklikler ve önerilen hükümler yazılı olarak raporlanır.
Uygulama
Gerekirse esas sözleşme değiştirilir ve değişiklik tescil ettirilir.
Ortaklık sözleşmeleri hakkında sık sorulan sorular
Ortaklık sözleşmesi Türkiye'de bağlayıcı mıdır?
Evet, imzalayanlar arasında bir sözleşme olarak. Şirketi bağlaması gereken haklar esas sözleşmeye de yansıtılmalıdır.
Limited şirkette paylar nasıl devredilir?
İmzaları noterce onaylanmış yazılı devir sözleşmesi, genel kurul onayı ve Ticaret Sicili'ne tescille.
50/50 kilitlenmede ne olur?
Kararlaştırılan kilitlenme mekanizması uygulanır; böyle bir mekanizma yoksa tek seçenek fesih veya haklı sebeple çıkma gibi bir mahkeme yolu olabilir.
Rekabet yasağı kararlaştırılabilir mi?
Evet; ancak uygulanabilir olması için yer, süre ve kapsam bakımından makul olmalıdır.
Resmî kaynaklar ve ilgili sayfalar
Bu rehber Türkiye Cumhuriyeti'nin resmî mevzuatına dayanır ve en son tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru veya dava için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.
Skyland İstanbul, Huzur, Azerbaycan Cd. No:4 A Blok Kat:26 No: 580, 34773 Sarıyer/İstanbul
+90 532 276 80 85
Haftanın 7 günü, 24 saat