Hukuk ve ticaret davaları
Alacağınız için hangi yol uygun?
Talebin türünü ve elinizdeki delili seçin. Alacağı takip etmek için olağan yol listelenir.
Kesin yol belgeler incelendikten sonra belirlenir; hiçbir sonuç taahhüt edilmez.
Hukuk ve ticaret davaları: alacaklar, icra takibi ve mahkemeler
Hukuk ve ticaret davaları, uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk mahkemesinde, asliye ticaret mahkemesinde veya icra dairesi aracılığıyla yürütülür. Ticari para alacaklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur; çek ve senetler için daha hızlı bir icra yolu vardır. Yabancı davacılardan, ülkelerinin taraf olduğu anlaşmalara göre teminat istenebilir; davalar yurt dışında verilmiş bir vekaletnameyle avukat aracılığıyla takip edilebilir.
Hukuk ve ticaret davalarına hangi mahkeme bakar?
- Asliye hukuk mahkemesi: genel hukuk uyuşmazlıkları
- Asliye ticaret mahkemesi: tacirler arasındaki uyuşmazlıklar ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndan doğan işler
- Sulh hukuk mahkemesi: kira, ortaklığın giderilmesi ve kanunla verilen diğer işler
- Tüketici mahkemesi: tüketiciler ile satıcılar veya müteahhitler arasındaki uyuşmazlıklar
- Aile mahkemesi: boşanma, velayet ve nafaka; bkz. yabancılar için aile hukuku
Yargılama, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre yürütülür. Genel kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; taşınmazlarda ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir.
İlamsız icra takibi
Alacaklı, önceden bir mahkeme kararı almadan icra dairesinde takip başlatabilir. Borçluya ödeme emri tebliğ edilir. Borçlu 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Borçlu itiraz ederse takip durur; alacaklının bu durumda itirazın iptali davası açması veya itirazın kaldırılmasını talep etmesi gerekir.
Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk
Ticari para alacaklarında, iş uyuşmazlıklarında, tüketici uyuşmazlıklarında ve kira uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Arabuluculuk, icra edilebilirlik şerhi alınabilen bir anlaşmayla veya dava dilekçesine eklenen anlaşamama tutanağıyla sona erer.
İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir
Borçlunun dava sırasında malvarlığını kaçırmasını önlemek için banka hesapları, araçlar veya taşınmazlar üzerine ihtiyati haciz talep edilebilir. Bir taşınmazın devri gibi para dışındaki talepler için ihtiyati tedbir yoluna başvurulabilir; örneğin tapu siciline devir ve temlik yasağı şerhi konulabilir. Mahkeme genellikle teminat ister.
Yabancı davacılar ve teminat
5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre, ülkeleriyle bir anlaşma veya karşılıklılık bulunmadıkça yabancı davacılardan yargılama giderleri için teminat istenebilir. Türkiye'nin pek çok ülkeyle bu konuda anlaşması vardır; muafiyetin uygulanıp uygulanmayacağına mahkeme karar verir. Yabancı mahkeme kararları Türkiye'de ancak tanıma ve tenfiz yoluyla hüküm doğurur.
Bir hukuk davasının aşamaları
Belgelerin incelenmesi
Sözleşmeler, faturalar ve yazışmalar incelenir ve izlenecek yol belirlenir.
İhtarname ve arabuluculuk
Noter aracılığıyla ihtarname gönderilir ve gerekiyorsa zorunlu arabuluculuğa başvurulur.
Dava veya icra takibi
Mahkemeye veya icra dairesine başvurulur; gerekirse ihtiyati haciz talep edilir.
Dilekçeler ve deliller
Dava ve cevap dilekçelerinin ardından ön inceleme duruşması, delillerin toplanması ve gerekirse bilirkişi incelemesi yapılır.
Karar ve icra
Karar icra edilebilir; kanun yollarına başvurulabilir.
İstinaf ve temyiz
İlk derece mahkemesi kararlarına karşı, uyuşmazlık konusu değer kanuni sınırı aşıyorsa, tebliğden itibaren 2 hafta içinde bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. Belirli hâllerde ayrıca Yargıtay'a temyiz yolu açıktır.
Hukuk ve ticaret davaları: sık sorulan sorular
Türkiye'de dava açmadan alacak tahsil edebilir miyim?
Evet, icra dairesi aracılığıyla. Borçlu 7 gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
Ticari para alacaklarında ve diğer bazı uyuşmazlıklarda evet.
Yurt dışından dava açabilir miyim?
Evet, vekaletname vererek Türkiye'deki bir avukat aracılığıyla; bkz. yurt dışından vekaletname verme rehberi.
Borçlunun malvarlığını kaçırmasını nasıl önleyebilirim?
Genellikle dava veya icra takibiyle birlikte ihtiyati haciz ya da ihtiyati tedbir talep ederek.
Bu rehber Türkiye Cumhuriyeti'nin resmî mevzuatına dayanır ve en son tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru veya dava için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.
Skyland İstanbul, Huzur, Azerbaycan Cd. No:4 A Blok Kat:26 No: 580, 34773 Sarıyer/İstanbul
+90 532 276 80 85
Haftanın 7 günü, 24 saat