Ticari sözleşme hazırlama
Ticari sözleşme hazırlama: kontrol listeniz
Sözleşme türünü ve karşı tarafı seçin. En sık dikkat gerektiren hükümler listelenir.
Liste geneldir; her sözleşme somut işleme göre hazırlanmalıdır.
Ticari sözleşme hazırlama: hükümler, dil, para birimi ve uyuşmazlıklar
Ticari sözleşme hazırlama, esas olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na dayanır. Yabancı bir şirket için en önemli konular uygulanacak hukuk ve yetkili merci, sözleşmenin dili, bedelin para birimi, damga vergisi ve sonucun icra edilebilirliğidir. Taraflar tahkim üzerinde anlaşabilir; Türkiye yabancı hakem kararlarına New York Sözleşmesi'ni uygular. Açık ve iki dilli bir metin, sonraki uyuşmazlıkların çoğunu önler.
Ticari sözleşme hazırlama: temel hükümler
- Taraflar: tam ticaret unvanları, sicil numaraları ve imza sirküleründe görülen yetkili imzacılar
- Konu ve ifa: açık tanım, teslim, kabul ve kalite standartları
- Bedel ve ödeme: para birimi, ödeme koşulları, gecikme faizi ve akreditif veya kefalet gibi ödeme teminatları
- Sorumluluk: cezai şartlar, sorumluluk sınırlaması ve tazmin hükümleri
- Süre ve fesih: bildirim süreleri, haklı nedenle fesih ve sonuçları
- Gizlilik ve veriler: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki kişisel veriler dahil
Sözleşmenin dili ve para birimi
Bir Türk şirketi ile yabancı bir şirket arasındaki sözleşme İngilizce hazırlanabilir; ancak Türk mahkemeleri ve resmî makamlar Türkçe metin veya yeminli tercüme ister. Hangi metnin esas alınacağını belirten bir hüküm içeren iki dilli sözleşme pratik çözümdür. 2018'den bu yana Türkiye'de yerleşik kişiler arasındaki bazı sözleşmelerde döviz cinsinden bedel belirlenmesi sınırlanmıştır; yabancı tarafla yapılan sınır ötesi sözleşmelerde döviz cinsinden bedel genellikle mümkündür. Kesin kurallar her işlem için ayrıca kontrol edilmelidir.
Uygulanacak hukuk, mahkemeler ve tahkim
Milletlerarası sözleşmelerde taraflar, Türk hukukunun emredici kuralları saklı kalmak kaydıyla uygulanacak hukuku ve yetkili merciyi seçebilir. Sınır ötesi işlerde sıklıkla tahkim (örneğin İstanbul Tahkim Merkezi İSTAC veya ICC) tercih edilir. Yabancı hakem kararları Türkiye'de New York Sözleşmesi uyarınca tanınır ve tenfiz edilir; yabancı mahkeme kararları için ise tanıma ve tenfiz davası gerekir, bkz. tanıma ve tenfiz davası.
Damga vergisi ve şekil şartları
İmzalanan birçok sözleşme, sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisine tabidir; vergiyi hangi tarafın ödeyeceği sözleşmede belirtilmelidir. Limited şirkette pay devri veya gayrimenkul satış vaadi gibi bazı işlemler noter onaylı şekil gerektirir. Vergi çerçevesi için bkz. yabancılara vergi danışmanlığı.
Distribütörlük ve acentelik sözleşmeleri
Distribütörlük ve acentelik sözleşmeleri bölgeyi, münhasırlığı, asgari alım veya satış hedeflerini, rekabet yasaklarını ve feshi düzenlemelidir. Ticaret Kanunu'na göre acente, ilişkinin sona ermesinde denkleştirme tazminatı talep edebilir; mahkemeler bu kuralı münhasır distribütörlere kıyasen uygulayabilir. Rekabet hukuku, yeniden satış fiyatının belirlenmesi gibi bazı kısıtlamaları sınırlar.
Sözleşme hazırlığı nasıl işler?
İşlem özeti
Taraflar, konu, bedel ve ticari arka plan toplanır.
Taslak
İki dilli bir taslak hazırlanır veya karşı tarafın taslağı incelenir.
Müzakere
Metin kesinleşene kadar görüşler karşılıklı iletilir.
İmza
Sözleşme yetkili imzacılar tarafından imzalanır; damga vergisi ve gerekiyorsa noter onayı işlemleri tamamlanır.
Ticari sözleşmeler hakkında sık sorulan sorular
Türk şirketiyle yapılan sözleşme yalnızca İngilizce olabilir mi?
İngilizce imzalanabilir; ancak mahkemeler ve resmî makamlar Türkçe metin veya yeminli tercüme ister. İki dilli bir sürüm önerilir.
Tahkim seçebilir miyiz?
Evet. Sınır ötesi sözleşmelerde tahkim yaygındır ve yabancı hakem kararları New York Sözleşmesi uyarınca tenfiz edilir.
Damga vergisi ödenir mi?
İmzalanan birçok sözleşme, sözleşme bedeli üzerinden damga vergisine tabidir; taraflar vergiyi kimin ödeyeceğini kararlaştırmalıdır.
Bedel döviz cinsinden belirlenebilir mi?
Türkiye'de yerleşik kişiler arasında bu, birçok durumda sınırlıdır; yabancı tarafla yapılan sözleşmelerde genellikle mümkündür.
Resmî kaynaklar ve ilgili sayfalar
Bu rehber Türkiye Cumhuriyeti'nin resmî mevzuatına dayanır ve en son tarihinde güncellenmiştir.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru veya dava için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.
Skyland İstanbul, Huzur, Azerbaycan Cd. No:4 A Blok Kat:26 No: 580, 34773 Sarıyer/İstanbul
+90 532 276 80 85
Haftanın 7 günü, 24 saat