Göçmenlik Avukatıİstanbul'da vize, ikamet ve çalışma izni, Türk vatandaşlığı, giriş yasağı ve sınır dışı itirazları

1.Göçmenlik avukatı ne yapar?

Türkiye'de göç işlemlerinin çoğu hâkim tarafından değil, idare tarafından karara bağlanır. İkamet izinlerini Göç İdaresi Başkanlığına bağlı il göç idaresi müdürlükleri, çalışma izinlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, vatandaşlığı ise İçişleri Bakanlığı verir. Göçmenlik avukatı başvuruyu bu kurumların aradığı şartlara uygun hazırlar, dosyayı takip eder ve idare reddettiğinde, iptal ettiğinde ya da sınır dışı kararı verdiğinde uyuşmazlığı mahkemeye taşır.

• Başvurudan önce: doğru izin türünün seçilmesi; belge, tercüme ve tasdiklerin kontrolü; eski bir izinsiz kalış, ödenmemiş ceza veya tahdit kodu gibi risklerin tespiti.
• Süreç boyunca: e-İkamet veya e-İzin başvurusu, dilekçelerin hazırlanması, ek belge taleplerinin karşılanması ve dosyanın kurum nezdinde takibi.
• Olumsuz karardan sonra: idari itiraz, idare mahkemesinde iptal davası ve yürütmenin durdurulması talebi; idari gözetim hâlinde sulh ceza hâkimliğine başvuru.

2.Vize ve vizesiz giriş

Türkiye'ye giriş, 6458 sayılı Kanun'un 11 ila 18. maddelerine tabidir. Uyruğuna göre yabancı vizesiz, e-Vize ile veya Türk konsolosluğundan alınan vizeyle giriş yapabilir. Vize veya vize muafiyeti, kural olarak her 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalış hakkı verir; çalışma hakkı vermez.

• e-Vize: uygun ülke vatandaşlarının turizm ve iş seyahatleri için çevrim içi verilir.
• Konsolosluk vizesi: e-Vizeye uygun olmayan uyruklar ile çalışma, eğitim veya aile birleşimi gibi amaca özgü kalışlar için gereklidir.
• Çalışma vizesi: yurt dışından başvurup çalışma izni alan yabancı, Türkiye'ye konsolosluktan alınan çalışma vizesiyle girer.
• Meşruhatlı vize: bazı durumlarda giriş yasağı bulunan kişi, idarenin uygun görmesiyle evlilik, çalışma veya eğitim gibi belirli bir amaçla verilen vizeyle girebilir.

3.İkamet izinleri

Vizesinin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da 90 günden fazla kalacak yabancılar ikamet izni almak zorundadır (6458 s. Kanun md. 19-49). Başvuru e-İkamet üzerinden yapılır, ardından il göç idaresinde randevuya gidilir. Pasaportun, talep edilen izin süresinden en az 60 gün uzun geçerli olması gerekir. Ayrıntılı rehber: yabancılar için ikamet izni.

3.1. Kısa dönem ikamet izni

Turizm, Türkiye'de konut sahibi olma, ticari bağlantı, bilimsel araştırma, tedavi, Türkçe öğrenme kursu ve yatırım gibi amaçlarla verilir. Her defasında en fazla iki yıllık verilir (şartları taşıyan yatırımcılar için beş yıla kadar). 16 Ekim 2023 ve sonrasında satın alınan konutlarda, taşınmaz sahipliğine dayalı ikamet izni için tapudaki satış bedelinin en az 200.000 USD olması gerekir. Bazı mahalleler yabancıların yeni ikamet kaydına kapalıdır; kira sözleşmesi veya satış öncesinde adres mutlaka kontrol edilmelidir.

3.2. Aile ikamet izni

Türk vatandaşının, ikamet izni sahibi yabancının veya mülteci ya da ikincil koruma statüsü sahibinin yabancı eşi, ergin olmayan veya bağımlı çocukları başvurabilir. Destekleyicinin asgari ücretten az olmayan aylık geliri, sağlık sigortası ve uygun konutu olmalı, eşlerin her ikisi de en az 18 yaşında olmalıdır. İzin her defasında en fazla iki yıllık verilir ve destekleyicinin izin süresini aşamaz.

3.3. Öğrenci ikamet izni

Türkiye'de ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora eğitimi süresince verilir. Çalışmak isteyen öğrencinin ayrıca çalışma izni alması gerekir; öğrenci ikamet izni, yurt içinden çalışma izni başvurusu için gereken ikamet şartını karşılamaz.

3.4. Uzun dönem ikamet izni

Türkiye'de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalan yabancılar; son üç yılda sosyal yardım almamış olmaları, yeterli gelir ve sağlık sigortasına sahip olmaları ve kamu düzeni ya da güvenliği bakımından tehdit oluşturmamaları şartıyla süresiz uzun dönem ikamet izni alabilir.

3.5. İnsani ve insan ticareti mağduru ikamet izinleri

Diğer izinlerin alınamadığı ancak kişinin kalmasının gerektiği hâllerde, örneğin çocuğun yüksek yararı veya geri gönderilemezlik nedeniyle, her defasında en fazla bir yıllık insani ikamet izni verilebilir. İnsan ticareti mağdurlarına önce 30 günlük izin verilir; bu izin altışar aylık sürelerle toplam üç yıla kadar uzatılabilir.

4.Çalışma izni ve Turkuaz Kart

Çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre, kural olarak işverenin e-İzin sistemi üzerinden yaptığı başvuruyla verilir. Geçerli çalışma izni veya Turkuaz Kart ikamet izni yerine de geçer (6458 s. Kanun md. 27). Ayrıntılı rehber: yabancılar için çalışma izni.

• Yurt içinden başvuru: en az altı ay süreli geçerli ikamet izni olan yabancılar için mümkündür; öğrenci ikamet izni bu şartı karşılamaz.
• Yurt dışından başvuru: yabancı Türk konsolosluğuna başvurur, işveren çevrim içi başvuruyu tamamlar; onaydan sonra yabancı çalışma vizesiyle giriş yapar.
• Süre: ilk izin en fazla bir yıllık; aynı işverenle uzatmada önce iki, sonra üç yıla kadar verilir.
• Uzatma: süre bitiminden önceki son 60 gün içinde ve her hâlde süre dolmadan yapılır; süresinden sonra yapılan başvurular reddedilir.
• Süresiz ve bağımsız çalışma izni: şartları sağlanırsa uzun dönem ikamet izni sahiplerine veya sekiz yıl yasal çalışmış yabancılara, ayrıca bağımsız çalışan nitelikli meslek mensuplarına verilebilir.
• Turkuaz Kart: yüksek nitelikli yabancılar, yatırımcılar ve bilim insanları içindir; geçiş süresinden sonra süresiz çalışma hakkı sağlar.

5.Türk vatandaşlığı

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu vatandaşlık için birkaç yol öngörür. Nihai karar, güvenlik incelemesinin ardından her zaman İçişleri Bakanlığına aittir; şartların taşınması kendiliğinden bir hak doğurmaz.

5.1. Yatırım yoluyla vatandaşlık

• Tapuya üç yıl satılmayacağı şerhi konulan, en az 400.000 USD değerinde taşınmaz;
• en az 500.000 USD sabit sermaye yatırımı;
• üç yıl tutulmak şartıyla en az 500.000 USD banka mevduatı;
• üç yıl tutulmak şartıyla en az 500.000 USD devlet borçlanma aracı;
• üç yıl tutulmak şartıyla en az 500.000 USD gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payı;
• en az 50 kişilik istihdam oluşturulması.

Taşınmaz yolunda değerleme raporu, bankanın döviz alım belgesi ve tapu, gerekli tutarı birlikte göstermelidir. Tapu müdürlüğü uygunluk belgesini düzenledikten sonra yatırımcı ve ailesi önce ikamet iznine, ardından vatandaşlığa başvurur. Eş ve 18 yaşından küçük çocuklar başvuruya dahil edilebilir. Ayrıntılı rehber: yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı.

5.2. Evlilik yoluyla vatandaşlık

Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı başvurabilir (md. 16). Eşlerin aile birliği içinde yaşaması, başvuranın evlilik birliğine aykırı faaliyette bulunmaması ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlinin olmaması gerekir.

5.3. Genel yoldan vatandaşlık

11. maddeye göre başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş, Türkiye'de yerleşmeye karar vermiş, yeterli düzeyde Türkçe konuşabilen, mesleği veya geliri bulunan ve iyi ahlak sahibi yabancı başvurabilir. Bu beş yıl içinde yurt dışında toplam altı ayı aşan süre geçirilmesi kesintisizliği bozar.

6.Uluslararası koruma

Ülkesinde zulüm veya ciddi zarar görmekten korkan yabancılar il göç idaresi müdürlüklerine uluslararası koruma başvurusu yapabilir. 6458 sayılı Kanun mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statülerini düzenler. 4. madde, işkenceye, insanlık dışı muameleye veya zulme maruz kalacağı yere kimsenin gönderilmesini yasaklar. 2011'den sonra gelen Suriyeliler ayrı bir geçici koruma rejimine tabidir. Bu dosyalarda mülakat, ret ve itiraz süreleri kısadır; bu nedenle ilk mülakattan itibaren hukuki destek önemlidir.

7.Giriş yasağı ve tahdit kodları

İzinsiz kalış, sınır dışı etme, ödenmemiş cezalar, halk sağlığı veya güvenlik değerlendirmeleri; yabancının kaydına tahdit kodu (Ç, G, N, V gibi) işlenmesine ve 6458 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre giriş yasağı konulmasına yol açabilir.

• Giriş yasağı en fazla beş yıl süreyle konulur; kamu düzeni veya güvenliği bakımından ciddi tehdit varsa en fazla on yıl daha uzatılabilir.
• İzinsiz kalışı tespit edilmeden ülkeden çıkmak için başvuran yabancılara konulacak yasak bir yılı geçemez.
• Kod ve gerekçesi göç idaresi, konsolosluk veya vekâletnameli avukat aracılığıyla öğrenilebilir.
• Bazı yasaklar başvuruyla kaldırılabilir; bazıları için idare mahkemesinde iptal davası gerekir.

Ayrıntılı rehber: tahdit kodu kaldırma.

8.Sınır dışı etme ve idari gözetim

6458 sayılı Kanun'un 54. maddesi sınır dışı etme sebeplerini sayar: izinsiz çalışma, giriş-çıkış kurallarının ihlali, sahte belge kullanımı veya kamu düzeni için tehdit oluşturma gibi. 55. madde ise ciddi işkence veya insanlık dışı muamele riski gibi hâllerde sınır dışı edilemeyecek kişileri düzenler.

• Dava: sınır dışı etme kararına karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir (md. 53). Dava süresince kural olarak sınır dışı işlemi yapılmaz.
• İdari gözetim: geri gönderme merkezinde gözetim süresi altı ayı geçemez; sınırlı hâllerde en fazla altı ay daha uzatılabilir. Gözetimin devamındaki zorunluluk her ay değerlendirilir.
• Gözetime itiraz: gözetim altındaki kişi veya avukatı her zaman sulh ceza hâkimliğine başvurabilir.

Süreler çok kısa olduğundan karar, tebliğ edildiği gün bir avukata iletilmelidir. İlgili rehber: yabancılar için dava takibi.

9.İzinsiz kalış ve çıkış cezaları

Vize, vize muafiyeti veya ikamet izni süresi dolduktan sonra Türkiye'de kalmak izinsiz kalıştır. Çıkışta, kalış süresine ve güncel harç tarifesine göre idari para cezası hesaplanır; duruma göre giriş yasağı da konulabilir. Süresi dolan izin uzatılamaz; yabancı ya kanunun izin verdiği hâllerde yeni izin başvurusu yapar, ya durumunu düzeltir ya da ülkeden çıkar. Havalimanına gitmeden önce danışmak beklenmedik bir yasağın önüne geçebilir.

10.Belgeler, tercüme ve tasdik

• Pasaport: talep edilen ikamet izni süresinden en az 60 gün uzun geçerli olmalıdır.
• Yabancı resmî belgeler: yurt dışında düzenlenen doğum ve evlilik belgesi, diploma veya adli sicil kaydı, düzenleyen ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa apostilli olmalıdır; değilse konsolosluk tasdiki gerekir.
• Tercüme: yabancı dildeki belgeler yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilip noterden onaylatılmalıdır.
• Adres: ikamet başvurusu için noter onaylı kira sözleşmesi, tapu veya ev sahibinin taahhütnamesi gerekir ve adres kaydı yapılmalıdır.
• Sağlık sigortası: çoğu ikamet izni için izin süresini kapsayan geçerli bir poliçe gerekir.
• Vekâletname: Türkiye'de noterde (Türkçe bilmiyorsanız yeminli tercümanla) veya yurt dışında Türk konsolosluğunda düzenlenir.

11.Ne zaman göçmenlik avukatına başvurmalı?

Basit başvuruların çoğunu yabancı kendisi yapabilir. Hukuki destek özellikle şu durumlarda önem kazanır:

• ikamet izniniz veya uzatma başvurunuz reddedildiyse ya da izniniz iptal edildiyse;
• sınır dışı etme kararı tebliğ edildiyse veya geri gönderme merkezine götürüldüyseniz;
• tahdit kodunuz varsa veya sınır kapısında girişiniz reddedildiyse;
• izinsiz kaldıysanız ya da vize veya izin süreniz bitmek üzereyse;
• vatandaşlık için taşınmaz alıyor ve tapu, değerleme ile döviz belgelerinin kontrol edilmesini istiyorsanız;
• eşinizi veya çocuklarınızı aile ikamet izniyle getirmek istiyorsanız;
• uluslararası koruma başvurusu yapıyorsanız;
• yurt dışında yaşıyor ve süreci vekâletnameyle yürütmek istiyorsanız.

12.Yabancılar hukukunda önemli süreler

• Her 180 günde 90 günVize muafiyetindeki yabancıların azami kalış süresi; bu süre bitmeden ikamet izni başvurusu yapılmalıdır.
• Bitişten önceki 60 günİkamet ve çalışma izni uzatmaları süre bitiminden önceki 60 gün içinde ve her hâlde süre dolmadan yapılır.
• 10 günUzatma başvurusu reddedilen yabancının ülkeyi terk etme süresi.
• 60 günRet, iptal veya giriş yasağı kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açma süresi.
• 7 günSınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde dava açma süresi.
• 6 + 6 ayİdari gözetimin azami süresi; uzatma yalnızca sınırlı hâllerde mümkündür.

13.Sık yapılan hatalar

• Uzatma başvurusunu son güne bırakmak veya süre dolduktan sonra yapmak.
• Kalışın gerçek amacına uymayan izin türünü seçmek.
• Yabancı ikametine kapalı bir mahallede kira sözleşmesi yapmak.
• Taşınmaz bedelini vatandaşlık için geçerli döviz alım belgesi üretmeyen yollarla ödemek.
• İzinsiz kalıştan sonra yasak gelip gelmeyeceğini kontrol etmeden ülkeden çıkmak.
• Sınır dışı dosyalarında 7 günlük dava süresini kaçırmak.
• Yabancı belgeleri apostil veya yeminli tercüme olmadan sunmak.

14.Yasal çerçeve

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu: vize, ikamet izni, giriş yasağı, sınır dışı etme, idari gözetim ve uluslararası koruma.
• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve uygulama yönetmeliği: genel yol, evlilik ve yatırım yoluyla vatandaşlık.
• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu: çalışma izni, muafiyetler ve Turkuaz Kart.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu: idari işlemlere karşı iptal davası ve yürütmenin durdurulması.
• 1136 sayılı Avukatlık Kanunu: Türkiye'de kimlerin avukatlık yapabileceği ve temsil yetkisi.

15.Göçmenlik avukatı nasıl seçilir?

• Baro kaydı: avukatın adını ve sicil numarasını Türkiye Barolar Birliği (TBB) avukat arama sayfasından kontrol edin.
• Dil: avukatın dosyanızı doğrudan anladığınız bir dilde anlatabildiğinden emin olun.
• Yazılı sözleşme: işin kapsamı, ücret ve ödeme koşulları yazılı olmalıdır; ücret, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olamaz.
• Bilgilendirme: her adımda nasıl ve ne sıklıkla bilgilendirileceğinizi sorun.
• Sonuç garantisi yoktur: izin ve vatandaşlık kararlarını idare verir; kimse onay garantisi veremez.

16.Nasıl çalışıyoruz?

1. İlk mesaj

   Durumunuzu WhatsApp veya e-posta ile iletin; sayfanın başındaki durum kontrolü mesajınızı sizin için hazırlar.

2. Görüşme

   Sarıyer'deki Skyland İstanbul ofisimizde yüz yüze veya çevrim içi.

3. Belge incelemesi

   Dosyanız için gereken belge, tercüme ve tasdikleri listeleriz.

4. Sözleşme ve vekâletname

   Kapsam ve ücret yazılı olarak belirlenir; vekâletname Türkiye'de veya yurt dışındaki Türk konsolosluğunda verilebilir.

5. Başvuru ve takip

   Başvuruyu yapar, dosyayı kurum veya mahkeme nezdinde takip eder ve her adımı size bildiririz.