Uzun dönem ikamet izni, Türkiye’de ikamet izniyle kesintisiz en az sekiz yıl kalmış yabancılara, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) md. 42 uyarınca valiliklerce verilen süresiz ikamet iznidir. Bu izni alan yabancı, askerlik, seçme-seçilme ve kamu görevine girme gibi istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan hakların büyük bölümünden yararlanır.
Yazar: Av. Egemen Yasin Şahalioğlu · İstanbul Barosu Sicil No: 66465 · Son güncelleme: 24.10.2026
İçindekiler
- Uzun dönem ikamet izni şartları
- Sekiz yıllık süreye hangi izinler sayılır?
- Gerekli belgeler
- Başvuru süreci
- Uzun dönem ikametin sağladığı haklar
- İznin kaybı ve iptali
- Uzun dönem ikamet ve vatandaşlık
- Sık sorulan sorular
- Resmî kaynaklar
Uzun dönem ikamet izni şartları
YUKK md. 42’ye göre başvuranda şu şartlar aranır:
- Türkiye’de kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalmış olmak,
- Son 3 yıl içinde sosyal yardım almamış olmak,
- Kendisinin veya varsa ailesinin geçimini sağlayacak yeterli ve düzenli gelire sahip olmak,
- Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak,
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından tehdit oluşturmamak.
Kanun ayrıca Göç Politikaları Kurulunun belirlediği şartları taşıyan yabancılara da bu iznin verilebileceğini düzenler.
Sekiz yıllık süreye hangi izinler sayılır?
- Kısa dönem, aile ve çalışma izni gibi ikamet izni yerine geçen izinlerle geçen süreler tam sayılır.
- Öğrenci ikamet izni ile geçen sürelerin yarısı hesaba katılır. Bkz. öğrenci ikamet izni.
- İnsani ikamet izni, insan ticareti mağduru ikamet izni ve uluslararası koruma süreleri sayılmaz.
- İzinler arasında boşluk oluşmamalıdır; uzatma başvurularının süre dolmadan yapılması bu yüzden önemlidir (ikamet izni uzatma).
- Yurt dışında geçirilen uzun süreler kesintisizliği bozabilir; giriş-çıkış kayıtlarınızı başvurudan önce kontrol edin.
Gerekli belgeler
Güncel liste e-ikamet sisteminde başvuru sırasında gösterilir. Genellikle istenenler:
- Başvuru formu ve biyometrik fotoğraf,
- Pasaport ve geçerli ikamet izni kartı,
- Yeterli ve düzenli gelire ilişkin belgeler (maaş bordrosu, banka kayıtları, kira veya emekli geliri),
- Geçerli sağlık sigortası belgesi,
- Son 3 yılda sosyal yardım alınmadığına ilişkin kayıt,
- Adres kayıt belgesi ve gerekirse adli sicil kaydı.
Başvuru süreci
- e-ikamet sistemi üzerinden ön başvuru ve randevu alınır.
- Randevu günü il göç idaresine belgelerle gidilir.
- Dosya valilik tarafından incelenir; kararı valilik verir.
- Olumlu kararla süresiz ikamet izni kartı adrese gönderilir.
Ret kararına karşı idare mahkemesinde dava açılabilir; ayrıntı için ikamet izni reddine itiraz sayfamıza bakın.
Uzun dönem ikametin sağladığı haklar
YUKK md. 44’e göre uzun dönem ikamet izni sahibi, Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanır. Şu konular istisnadır:
- Askerlik yükümlülüğü,
- Seçme ve seçilme,
- Kamu görevlerine girme,
- Muafen araç ithali.
Sosyal güvenlik hakları ilgili mevzuata göre belirlenir. Uygulamada en önemli kolaylık, iznin süresiz olması ve düzenli uzatma başvurusu gerektirmemesidir.
İznin kaybı ve iptali
YUKK md. 45’e göre uzun dönem ikamet izni şu hâllerde iptal edilebilir:
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit oluşturmak,
- Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışındaki nedenlerle kesintisiz 1 yıldan fazla Türkiye dışında kalmak.
İzni iptal edilen yabancı şartlarını taşıdığı başka bir ikamet izni türüne başvurabilir.
Uzun dönem ikamet ve vatandaşlık
Uzun dönem ikamet izni vatandaşlık değildir. Genel yoldan vatandaşlık ise 5901 sayılı Kanun md. 11’deki ayrı şartlara (beş yıl kesintisiz ikamet, Türkçe, geçim ve diğer şartlar) bağlıdır. Daha kısa yol arayanlar için seçenekler yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı ve evlilik yoluyla Türk vatandaşlığıdır.
Sık sorulan sorular
Uzun dönem ikamet izni kaç yılda alınır?
Kural olarak ikamet izniyle kesintisiz en az 8 yıl kalınması gerekir. Öğrenci ikametinde geçen sürelerin yarısı sayılır.
Tapu ile alınan ikamet izni süreleri sayılır mı?
Evet. Taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izniyle geçen süreler tam sayılır. Bkz. tapu ile ikamet izni.
Uzun dönem ikamet izni süresiz mi?
Evet, süresiz verilir; ancak kartın yenilenmesi veya bilgilerin güncellenmesi gerekebilir.
Bir yıldan fazla yurt dışında kalırsam izin iptal olur mu?
Sağlık, eğitim veya zorunlu kamu hizmeti dışındaki nedenlerle kesintisiz 1 yıldan fazla yurt dışında kalmak iptal sebebidir.
Uzun dönem ikamet sahibi çalışabilir mi?
Uzun dönem ikamet izni sahipleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında çalışma izni muafiyetinden yararlanabilir; başvuru Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yapılır.
Resmî kaynaklar
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, md. 42–45
- e-İkamet başvuru sistemi
- Göç İdaresi Başkanlığı
Av. Egemen Yasin Şahalioğlu — İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat (Sicil No: 66465), 2019’dan bu yana avukatlık yapmaktadır. Egemen Global Hukuk Bürosu, Skyland İstanbul, Sarıyer. Görüşmeler Türkçe, İngilizce, Arapça ve Farsça yapılır. Tel/WhatsApp: 0532 276 80 85 · lawyer@egemenyasinsahalioglu.av.tr
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaya özgü hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Hiçbir başvuru için belirli bir sonuç taahhüt edilmez.