ارث در ترکیه برای اتباع خارجی تابع مادهٔ ۲۰ قانون حقوق بین‌الملل خصوصی و آیین دادرسی شمارهٔ ۵۷۱۸ (MÖHUK) است: ارث به‌طور معمول بر اساس قانون کشور متبوع متوفی تعیین میشود، اما املاک (اموال غیرمنقول) واقع در ترکیه در همهٔ حالات تابع قانون ترکیه هستند. وارث خارجی ابتدا از دادگاه صلح حقوقی گواهی انحصار وراثت (veraset ilamı) می‌گیرد، سپس اظهارنامهٔ مالیات بر ارث را تسلیم می‌کند و پس از آن انتقال سند در ادارهٔ ثبت اسناد (تاپو) انجام میشود.
نویسنده: وکیل اگمن یاسین شاه‌علی‌اوغلو · کانون وکلای استانبول، شمارهٔ ثبت ۶۶۴۶۵ · آخرین به‌روزرسانی: ۲۴.۱۰.۲۰۲۶
فهرست مطالب
- قانون کدام کشور اعمال میشود؟
- آیا وارث خارجی میتواند در ترکیه مالک ملک شود؟
- گواهی انحصار وراثت از کجا گرفته میشود؟
- مالیات بر ارث
- انتقال سند، گام به گام
- حکم دادگاه خارجی و وصیت‌نامه
- مهلت‌هایی که نباید از دست برود
- پرسش‌های متداول
- منابع رسمی
قانون کدام کشور اعمال میشود؟
- اموال منقول (حساب بانکی، خودرو، سهام و مانند آن): قانون ارث کشوری که متوفی تبعهٔ آن بوده اعمال میشود.
- املاک واقع در ترکیه: وارثان، سهم‌الارث و انتقال طبق قانون مدنی ترکیه تعیین میشود.
- اینکه هر مال از ترکه در کدام دسته قرار می‌گیرد و کدام قانون بر آن حاکم است، باید در هر پرونده جداگانه بررسی شود؛ در صورت تابعیت دوگانه نتیجه ممکن است تغییر کند.
آیا وارث خارجی میتواند در ترکیه مالک ملک شود؟
طبق مادهٔ ۳۵ قانون ثبت اسناد شمارهٔ ۲۶۴۴، اشخاص حقیقی خارجی در محدودهٔ قانونی می‌توانند در ترکیه ملک داشته باشند و تملک از طریق ارث قانونی نیز در همین چارچوب است. نکات مهم:
- برای مجموع مساحت قابل تملک خارجیان و درصد هر شهرستان سقف وجود دارد؛ بخشی که از سقف بیشتر باشد ممکن است تصفیه شود.
- برای املاک واقع در مناطق ممنوعهٔ نظامی و امنیتی مجوز جداگانه لازم است.
- برای اتباع برخی کشورهای ذکرشده در قانون ممکن است مقررات جداگانه‌ای وجود داشته باشد؛ این موضوع باید در هر پرونده بررسی شود.
برای قواعد کلی، راهنمای خرید ملک در ترکیه را ببینید.
گواهی انحصار وراثت از کجا گرفته میشود؟
شهروندان ترکیه می‌توانند گواهی انحصار وراثت را از دفتر اسناد رسمی (نوتر) بگیرند؛ اما اگر پرونده عنصر خارجی داشته باشد (متوفی یا یکی از وارثان خارجی باشد)، نوتر نمی‌تواند این گواهی را صادر کند. در این حالت گواهی از دادگاه صلح حقوقی گرفته میشود. معمولاً این مدارک به دادگاه ارائه میشود:
- گواهی فوت (با آپوستیل یا تأیید کنسولی و ترجمهٔ ترکی)؛
- مدارک خانوادگی که وارثان را نشان دهد و مدارک شناسایی؛
- اطلاعات مربوط به قانون ارث کشور متبوع متوفی (برای اموال منقول)؛
- اگر وارث در ترکیه نیست، وکالتنامهٔ خارج از کشور که به وکیل داده شده است.
مالیات بر ارث
طبق مادهٔ ۱۰ قانون مالیات بر ارث و انتقال شمارهٔ ۷۳۳۸، اظهارنامه در این مهلت‌ها تسلیم میشود (مهلت از تاریخ اطلاع از فوت شروع میشود):
- فوت در ترکیه، وارثان در ترکیه: ۴ ماه؛
- فوت در ترکیه، وارثان در خارج: ۶ ماه؛
- فوت در خارج، وارثان در ترکیه: ۶ ماه؛
- فوت در خارج، وارثان در کشور خارجی دیگر: ۸ ماه.
مبالغ معافیت و نرخ‌های مالیات هر سال به‌روز میشود؛ برای تسلیم اظهارنامه، وارث به کد مالیاتی ترکیه نیاز دارد. تسلیم نکردن اظهارنامه مانع انتقال سند میشود.
انتقال سند، گام به گام
- گرفتن گواهی انحصار وراثت از دادگاه صلح حقوقی؛
- گرفتن کد مالیاتی برای وارثان؛
- تسلیم اظهارنامهٔ مالیات بر ارث و گرفتن نامهٔ تسویه (مفاصاحساب)؛
- گرفتن نوبت از ادارهٔ ثبت اسناد و انجام انتقال؛
- در صورت نیاز، تقسیم یا فروش ملک.
وارثان می‌توانند بدون سفر به ترکیه این مراحل را با وکالت‌نامه انجام دهند؛ ببینید: انتقال سند با وکالت‌نامه. اگر ملک قرار است فروخته شود، Property Time Istanbul در فرآیندهای املاک پشتیبانی می‌کند.
حکم دادگاه خارجی و وصیت‌نامه
- حکم انحصار وراثت یا تقسیم ترکه‌ای که در خارج صادر شده، در ترکیه خودبه‌خود اجرا نمی‌شود؛ ابتدا ممکن است دعوای شناسایی و تنفیذ حکم دادگاه خارجی لازم باشد.
- اعتبار شکلی وصیت‌نامه‌ای که در خارج تنظیم شده، طبق بند ۲ مادهٔ ۲۰ MÖHUK بررسی میشود؛ برای بازگشایی و قرائت آن در ترکیه به دادگاه صلح حقوقی مراجعه میشود.
مهلت‌هایی که نباید از دست برود
- رد ترکه: طبق مادهٔ ۶۰۶ قانون مدنی ترکیه، به‌طور معمول ۳ ماه از تاریخ اطلاع از فوت. در ترکه‌های بدهکار اهمیت ویژه‌ای دارد.
- اظهارنامهٔ مالیات بر ارث: بسته به وضعیت، ۴، ۶ یا ۸ ماه.
- دعاویی مانند تنقیص (کاهش وصیت) و ابطال سند: تابع مهلت‌های سقوط حق قانونی هستند؛ بررسی زودهنگام لازم است.
پرسش‌های متداول
آیا وارث خارجی میتواند گواهی انحصار وراثت را از نوتر بگیرد؟
خیر. در پروندههای دارای عنصر خارجی، گواهی انحصار وراثت از دادگاه صلح حقوقی گرفته میشود.
خانهٔ واقع در ترکیه طبق قانون کدام کشور تقسیم میشود؟
املاک واقع در ترکیه در همهٔ حالات تابع قانون ترکیه هستند.
آیا وارث باید حتماً به ترکیه بیاید؟
خیر. با وکالتنامهٔ کنسولگری یا وکالتنامهٔ رسمی با آپوستیل، مراحل از طریق وکیل قابل انجام است.
اگر مالیات بر ارث پرداخت نشود، انتقال سند انجام میشود؟
بدون تسلیم اظهارنامه و گرفتن نامهٔ تسویه، انتقال سند در ادارهٔ ثبت انجام نمی‌شود.
پول حساب بانکی متوفی چگونه دریافت میشود؟
بانکها معمولاً گواهی انحصار وراثت و نامهٔ تسویه از ادارهٔ مالیات میخواهند. چون مال منقول است، قانون حاکم قانون کشور متبوع متوفی است.
منابع رسمی
- قانون شمارهٔ ۵۷۱۸ (MÖHUK)، مادهٔ ۲۰
- قانون ثبت اسناد شمارهٔ ۲۶۴۴، مادهٔ ۳۵
- قانون مالیات بر ارث و انتقال شمارهٔ ۷۳۳۸
- قانون مدنی ترکیه شمارهٔ ۴۷۲۱
- ادارهٔ کل ثبت اسناد و املاک (TKGM)
وکیل اگمن یاسین شاه‌علی‌اوغلو — عضو کانون وکلای استانبول (شماره ۶۶۴۶۵)، وکیل از سال ۲۰۱۹. دفتر حقوقی اگمن گلوبال، اسکای‌لند استانبول، ساریر. مشاوره به زبان‌های ترکی، انگلیسی، عربی و فارسی. تلفن/واتساپ: +90 532 276 80 85 · lawyer@egemenyasinsahalioglu.av.tr
این نوشته صرفاً برای اطلاع‌رسانی عمومی است و جایگزین مشاورهٔ حقوقی متناسب با پروندهٔ مشخص شما نیست. برای هیچ پرونده‌ای نتیجهٔ مشخصی تعهد نمی‌شود.